آتبین‌یار AtbinYar · دفترچه ریاضی
راهنمای اعداد اول

عدد اول چیست؟ تشخیص اعداد اول با غربال اراتستن

عدد اول عددی است که فقط بر ۱ و خودش بخش‌پذیر باشد. با چند مثال ساده و روش غربال اراتستن یاد می‌گیری چطور عددهای اول را پیدا کنی.

راهنمای ساده آتبین‌یار · مناسب پایه هفتم و هشتم

۱) عدد اول یعنی چه؟

عدد اول عددی بزرگ‌تر از ۱ است که فقط با ۱ و خودش، بدون باقی‌مانده تقسیم می‌شود.

یک مثال ساده

عدد ۷ اول است؛ چون فقط بر ۱ و ۷ بخش‌پذیر است.

عدد ۸ اول نیست؛ چون بر ۱، ۲، ۴ و ۸ بخش‌پذیر است. به چنین عددی «مرکب» می‌گوییم.

این را یادت بماندعدد ۱ نه اول است و نه مرکب. عدد ۲ هم تنها عدد اول زوج است.

۲) غربال اراتستن چیست؟

غربال اراتستن یک روش ساده برای پیدا کردن عددهای اول است. انگار عددهای اضافی را از یک الک رد می‌کنیم و مضرب‌ها را خط می‌زنیم.

با عددهای ۲ تا ۳۰ تمرین کنیم

  1. عددهای ۲ تا ۳۰ را در یک فهرست بنویس. عدد ۱ را وارد فهرست نکن؛ چون اول نیست.
  2. عدد ۲ را نگه دار و دورش خط نکش. عددهای دیگرِ بخش‌پذیر بر ۲، مثل ۴، ۶، ۸ و ۱۰ را خط بزن.
  3. عدد ۳ را نگه دار. مضرب‌های بعدی آن، مثل ۹، ۱۵ و ۲۱ را خط بزن. عددهایی که قبلاً خط خورده‌اند، لازم نیست دوباره خط بخورند.
  4. همین کار را برای ۵ و عددهای بعدیِ باقی‌مانده تا ۳۰ انجام بده؛ هر بار مضرب‌ها را خط بزن و خود آن عدد را نگه دار.
  5. هر عددی که آخر کار خط نخورده باشد، عدد اول است.
جواب تمرین تا ۳۰

عددهای اول عبارت‌اند از: ۲، ۳، ۵، ۷، ۱۱، ۱۳، ۱۷، ۱۹، ۲۳ و ۲۹.

«مضرب» یعنی حاصل ضرب یک عدد در ۱، ۲، ۳ و ...؛ مثلاً مضرب‌های ۳ عبارت‌اند از ۳، ۶، ۹، ۱۲ و ... .

آتبین‌یار چه کمکی می‌کند؟

در بخش غربال آتبین‌یار، خط خوردن مضرب‌ها را به‌شکل تصویری می‌بینی. این کمک می‌کند فقط جواب را حفظ نکنی و بفهمی چطور عددهای اول پیدا می‌شوند. این ابزار در نسخه قابل دانلود برنامه است؛ این صفحه فقط آموزش می‌دهد.

می‌خواهی خودت امتحانش کنی؟
در صفحه اصلی، نسخه مناسب دستگاهت را ببین. نسخه نصب‌شده برای محاسبات به اینترنت نیاز ندارد.

دیدن نسخه‌ها